De buitengewone kracht van tannines
In de wijnwereld zul je meer dan eens een expert (en anderen die denken expert te zijn) het woord "tannines" hebben horen gebruiken bij het proeven van een wijn. Hoewel op het eerste gezicht misschien een nogal pedante term, zou een wijn zonder tannine geen structuur, geen body en geen rijpingscapaciteit hebben. Met andere woorden, tannines maken een middelmatige wijn buitengewoon en spelen een vitale rol in het proces van wijnmaken.

Wat zijn tannines?
Als je ooit thee hebt gedronken die je lang hebt laten trekken, ken je vast die bittere en samentrekkende smaak. Dit effect wordt geleverd door tannines. Dit zijn natuurlijke chemische verbindingen die in verschillende groenten voorkomen. In het geval van druiven worden ze polyfenolen genoemd en ze zitten in de schil, pitten en steeltjes van de trossen. Deze verbindingen komen vrij wanneer de druiven gekneusd of geperst worden en lossen op in de most. Afhankelijk van de druivensoort en het vinificatieproces van de wijnmaker, varieert de hoeveelheid tannines in de wijn.
Hoe beïnvloeden tannines een wijn?
Tannines spelen een fundamentele rol in de samenstelling en smaak van een wijn en hebben verschillende invloeden op de wijn. Enerzijds zijn ze verantwoordelijk voor de wrangheid van wijn. Dit gevoel van droogheid of ruwheid in de mond is te wijten aan de interactie van tannines met de eiwitten in speeksel. De wrangheid kan variëren van mild en evenwichtig tot zeer uitgesproken, afhankelijk van de wijn en zijn leeftijd. Na verloop van tijd, terwijl de wijn ouder wordt, hebben tannines de neiging om te verzachten en minder samentrekkend te worden. Dit is vooral belangrijk bij rode wijnen, omdat een goede rijping in de fles de textuur en harmonie van de wijn kan verbeteren. Anderzijds geven tannines structuur en body aan de wijn. Hoe meer tannines, hoe dichter en robuuster de wijn zal zijn. Het geheim van de wijnmaker ligt in het vinden van de juiste balans, want te veel tannine kan een harde, onevenwichtige smaak geven.
Tannines zijn ook essentieel voor de rijping van de wijn. Enkel wijnen met een aanzienlijke hoeveelheid tannines kunnen verouderen en zich na verloop van tijd ontwikkelen tot grootse, complexe en diepe wijnen. Tannines zijn natuurlijke antioxidanten die wijn helpen beschermen tegen oxidatie door interactie met zuurstof. Ze voorkomen de afbraak van aromatische verbindingen en smaken in de wijn. Daarnaast integreren de tannines zich harmonieus met de smaken en aroma's, wat zorgt voor een complexere en meer verfijnde smaakervaring.
Hoe herken je tannines?
Een wijn met veel tannines herkennen is eenvoudig. De aroma's en smaken die ze afgeven zijn zeer karakteristiek. Om te beginnen zul je, als je je neus naar het glas brengt, aroma's kunnen onderscheiden die doen denken aan leer, tabak, gedroogde bladeren, cacao of zwarte thee. Dit zijn voedingsmiddelen die veel tannines bevatten en herkenbaar zijn in wijn. In de mond is het te erkennen aan een bittere smaak, ruwe structuur en de persistentie.
Welke wijnen hebben meer tannines?
Rode wijnen bevatten de meeste tannines. Dit komt door het productieproces. Bij het maken van rode wijn macereert de most met de schillen en steeltjes, wat zorgt voor een groot aantal tannines die later terugkomen in de wijn. Afhankelijk van de gebruikte druif heeft een rode wijn meer of minder tannines. Cabernet sauvignon, syrah of nebbiolo bijvoorbeeld zijn veel rijker aan tannines dan gamay, pinot noir of zinfadel. De wijnen van eerstgenoemde rassen zullen voller en dichter zijn dan de wijnen van de tweede groep. Bovendien hebben jonge wijnen minder tannine, terwijl wijnen die lang hebben gerijpt meer tannine verzamelen.
Witte wijnen bevatten minder tannines, vooral als ze niet hebben gerijpt in eiken vaten. Omdat ze geen maceratieproces ondergaan, hebben ze niet de tannines van de schillen. Oranje wijnen, gemaakt van witte druiven maar die een vinificatieproces zoals rode wijnen, zijn een andere zaak. Hier vind je de uitstekende kenmerken van wrangheid en bitterheid van de tannines die zonder twijfel deel uitmaken van zijn speciale persoonlijkheid.
Maar met of zonder maceratie, we kunnen nooit zeggen dat een wijn tannines mist, want dit is een natuurlijke stof die intrinsiek is aan de druif. Alle wijnen bevatten dus in meer of mindere mate onvermijdelijk tannines. Vanaf hier is het aan jou om te beslissen of je de voorkeur geeft aan tanninerijke wijnen of juist meer subtiele wijnen.