Sulfietvrije wijnen: een blijvende trend
Sulfieten zijn verbindingen die afkomstig zijn van zwavel en die aan voedingsmiddelen worden toegevoegd vanwege hun conserverende, schimmelwerende, antimicrobiële en antioxiderende eigenschappen. Ze worden al sinds het oude Griekenland gebruikt en tegenwoordig vinden we ze terug in veel van de voedingsmiddelen die we consumeren, met als doel hun voedingswaarde te behouden.
Op meer dan één wijnetiket ben je vast weleens de waarschuwing “bevat sulfieten” tegengekomen. Het is een feit dat steeds meer wijnmakers dit bestanddeel vermijden in hun wijnen en zijn overgestapt op de productie van natuurlijke wijnen. Een trend die zich de afgelopen jaren heeft gevestigd als een realiteit binnen de wijnwereld, en die met de tijd heeft aangetoond — aan degenen die dachten dat het om een vluchtige modegril met weinig toekomst ging — dat sulfietvrije wijnen zijn gekomen om te blijven. Als je nog niet precies weet wat dit bestanddeel is en waarom het steeds meer weerstand oproept, maak je geen zorgen, we leggen het je nu uit.
Wat zijn sulfieten?
Sulfieten zijn verbindingen die afkomstig zijn van zwavel en die aan voedingsmiddelen worden toegevoegd vanwege hun conserverende, schimmelwerende, antimicrobiële en antioxiderende eigenschappen. Ze worden al sinds het oude Griekenland gebruikt en tegenwoordig vinden we ze terug in veel van de voedingsmiddelen die we consumeren, met als doel hun voedingswaarde te behouden.
Wat wijn betreft: in de vorige eeuw slaagden honderden wetenschappelijke studies erin een heldere, glanzende en elegante wijn te produceren. Zoals Louis Pasteur, beschouwd als de vader van de moderne oenologie, al zei: “Wijn is de gezondste en hygiënischste van alle dranken.” Iets wat zonder SO₂ onmogelijk te bereiken zou zijn geweest. Tot zover alles prima.
De controverse begint wanneer we het hebben over gezondheidsrisico’s. Het is waar dat de hoeveelheden additieven die vandaag de dag worden toegevoegd volledig gereguleerd zijn en dat de maximaal toegestane hoeveelheid ruim onder de grens ligt die problemen kan veroorzaken. Toch zijn sommige mensen overgevoelig voor dit soort additieven, en bij hen kunnen de effecten leiden tot spijsverteringsproblemen, ademhalingsmoeilijkheden of zelfs huidreacties.
Tegenwoordig heeft deze bezorgdheid geleid tot tal van studies die proberen vast te stellen hoe gevaarlijk sulfieten kunnen zijn. In werkelijkheid treden bij volwassenen symptomen van vergiftiging pas op wanneer de hoeveelheden zwaveldioxide zeer hoog zijn. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) vastgesteld van gemiddeld 0,7 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag.
Dus als we uitgaan van een persoon die tussen de 60 en 80 kilo weegt, komt de ADI neer op 42-56 mg per dag — wat overeenkomt met een halve fles conventionele wijn, ofwel 3 glazen van 125 ml. Als deze limieten worden overschreden, kunnen er giftige niveaus in het lichaam ontstaan, met symptomen zoals misselijkheid, braken en/of diarree. Zoals eerder gezegd, moet je echter ruimschoots boven deze grenzen uitkomen voordat er echt gevaar ontstaat.
Natuurlijke of toegevoegde sulfieten?
Als je na het lezen van de mogelijke effecten van sulfieten besluit om ervan af te zien, moet je weten dat sulfieten niet altijd worden toegevoegd. Terwijl sommige sulfieten tijdens het productieproces worden toegevoegd om de smaak, geur of kleur van een product te behouden, kunnen deze stoffen ook op natuurlijke wijze ontstaan in voedingsmiddelen die een fermentatieproces ondergaan. Dat is het geval bij producten zoals brood, bier, kaas en natuurlijk wijn.
Zelfs wanneer deze voedingsmiddelen op de meest natuurlijke manier worden geproduceerd, volledig vrij van additieven of conserveringsmiddelen, produceren de gisten die de fermentatie op gang brengen zwaveldioxide (SO₂) uit stoffen die van nature in het product aanwezig zijn — in het geval van wijn, de druif. In zulke gevallen is de concentratie echter zo laag dat ze nauwelijks meetbaar of merkbaar is.
Wanneer we het dus hebben over natuurlijke wijnen, is het vermijden van sulfieten slechts één aspect. Het gaat om een complete levensfilosofie die al lang voor het werk in de wijnkelder begint — namelijk in de wijngaard zelf. Een plek waar geen chemische middelen worden gebruikt en waar men in volledige harmonie met de natuur werkt.
Het resultaat is een biologische landbouw die zuiver, rijk fruit voortbrengt en toelaat om een wijn te maken waar niets aan wordt toegevoegd of weggenomen. Een wijn die, in tegenstelling tot industriële producties, elk oogstjaar een uniek en onherhaalbaar karakter heeft en die bovenal niet schadelijk is voor de gezondheid. Een echt fruitsap...