Fernando Mora, Master of Wine en oprichter van Bodegas Frontonio

Liefde op het eerste gezicht kan op allerlei manieren gebeuren, maar in het geval van Fernando Mora was het als uit een film. Het begon allemaal met een weekend wijntoerisme. Daarna wist hij het en liet hij alles achter om zich te wijden aan de wereld van wijn. En dat lukt heel aardig, want naast het creëren van zijn eigen wijnhuis, Frontonio, is hij uitgegroeid tot een referentiepunt voor garnacha en de eerste Master of Wine (MW) in de streek. Hij is een wijnliefhebber die er als geen ander in geslaagd is om van een hobby zijn beroep te maken.

- Als ingenieur gespecialiseerd in motoren en hernieuwbare energiebronnen, wat bracht je ertoe om van de ene op de andere dag van beroep te veranderen?
Wat mij van beroep deed veranderen, was simpelweg de ontdekking dat in de wereld van wijn niet alleen de techniek belangrijk is, maar dat er ook andere, meer gevoelige en artistieke factoren meespelen. En ik zeg altijd dat we vaak, met een glas in de wijn in de hand, vergeten dat wijn een landbouwproduct en dat is het mooie; het kunnen weerspiegelen van een locatie, een oogstjaar, een bepaalde plaats in een fles wijn. Jezelf uitdrukken is een groot onderdeel van wijnmaken.

- Hoewel je familie niet uit de wijnwereld komt, zijn er mensen die je hebben geholpen met advies of richtlijnen voor je wijnprojecten?
Mijn ouders komen niet uit de wijnwereld, maar ze hebben me altijd gesteund in alle avonturen in mijn leven. Ze gaven me een goede opvoeding en moedigen me altijd aan mijn dromen na te jagen. Dit is de basis, ook al gaat het hier niet per se over wijn. En anderzijds, een van de mensen die me heeft zien veranderen en heeft geleerd te werken, mijn eerste baas, Juan José Ortega. Later, in de wereld van wijn, heb ik veel wijnhuizen kunnen bezoeken, leren kennen of geholpen in verschillende delen van de wereld, en dit heeft mijn ijkpunten in de wereld van wijn gevormd. Dit zijn mensen als María José López de Heredia en haar man José Luis Ripa, vrienden die me vanaf het begin hebben gesteund. Ricard Rofes van Scala Dei, was degene die me veel heeft geleerd over het begrijpen van verbondenheid met het land en hoe ik mijn garnacha kan verbeteren. Andere mensen hebben me beïnvloed in anderen aspecten van wijn: Giuseppe Rinaldi veranderde mijn begrip van wijnrijping; Marcelo Retamal gaf me het idee om vroeger te oogsten; Derek Mossman, van Garage Wine, leerde me opnieuw na te denken over de dingen en hoe je een field blend maakt; Álvaro Palacios, die vanaf het begin vertrouwen in me had, heeft me veel geholpen en fantastische tips gegeven. Ook mijn vrienden van Comando G, Envínate, Roc Gramona, Javi Revert en vele anderen die me altijd hebben begeleid en geholpen zodat beetje bij beetje onze wijnen, die van Mario en de mijne, zijn verbeterd.

- Zaragozanen hebben de reputatie koppig te zijn. Dat lijkt ook voor jou te gelden, want sinds je hebt besloten om je leven te veranderen, ben je standvastig gebleven tot je je doel had bereikt. Is het waar dat je begon met wijnmaken in de badkuip thuis?
Het amuseert me altijd dat van alle dingen die ik heb gedaan, mensen onthouden hoe ik thuis in bad wijn maakte. Wat er eigenlijk gebeurde, is dat ik besloot wijn te gaan maken toen ik in een flat woonde. Dus de enige plek waar ik het kon doen was in een van de kamers. En dus heb ik een micro-wijnmakerij opgezet met heel weinig middelen in een kamer. Wanneer de temperaturen in de fermentatietanks hoger waren dan ik wilde, vulde ik de kleine pastic bakjes die ik gebruikte in de badkuip met ijs en water, zodat ik de gisting met de temperatuur kon reguleren. Hierdoor zeiden mensen later dat ik wijn begon te maken in de badkuip en dat is de oorsprong van de legende.

- San Frontonio is de beschermheilige van Épila (Valdejalón), wiens onthoofde hoofd in de rivier de Ebro werd gegooid en op wonderbaarlijke wijze via de rivieren de Ebro en de Jalón Épila bereikte. Je wijnen laten de drinker zweven, maar hoe kwam je erop om het wijnhuis naar de dorpsheilige te vernoemen?

Om deze vraag te beantwoorden, moet ik het eerst hebben over een andere geweldige persoon, Jesús Solanas, sommelier en kunstschilder, mijn mentor in het begin van mijn leven als wijnmaker. Hij leerde me echt begrijpen wat goede wijn is en de band tussen kunst en cultuur, wat een heel belangrijk element is. Toen ik hem de eerste Frontonium liet proeven, die toen nog geen naam had, was hij gefascineerd door de inhoud van die fles. Ik herinner me dat ik hem vertelde dat ik geen idee had hoeveel het waard zou kunnen zijn, of hoe ik het zou moeten noemen. Op dat moment wisten we nog niet zeker wat onze toekomst in wijn zou zijn. We wilden er afscheid van nemen door de beste wijn te maken die we konden maken. We zagen onszelf als de muzikanten op de Titanic die blijven spelen terwijl het schip zinkt. En hij heeft ons echt geholpen om die historische link tussen wijn en terroir te vinden, maar vooral een verhaal dat helemaal van onszelf was waarmee we tegen de stroom in zwommen. In een wereld waar wijnen steeds industriëler worden, willen we terug naar het ambachtelijk maken van dingen, kijken naar alles wat in het verleden zinvol was en de kennis van nu gebruiken om een betere toekomst te zoeken en zo een grote wijn te bereiken.

- Je hebt gezegd dat garnacha voor jou de pinot noir van Zuid-Europa is. Wat maakt de garnacha uniek ten opzichte van andere druivenrassen?
Voor mij is garnacha de variëteit met "de duizend gezichten van een diamant", dat wil zeggen dat hij heel gevoelig is voor de micro-omgeving waarin hij groeit. Variaties in hoogte, bodem en oriëntatie maken dat garnacha zich anders gedraagt. De expressie in de bessen en alles is afhankelijk van de micro-omgeving. Daarom zijn er bij het maken van garnacha-wijnen grote verschillen tussen de wijnen van een bepaalde locatie en die van een andere plaats. Andere variëteiten die volgens mij minder streng en rigide. Grenache is voor mij een 'terroirvertaler', een variëteit die in staat is om heel duidelijk laten zien waar hij vandaan komt, en dat vind ik prachtig. Ik denk dat pinot noir een druif is die ook bepaalde punten gemeen heeft met deze, maar hij is heel anders dan de garnacha. Garnacha en pinot noir hebben bepaalde kenmerken gemeen: dunne schillen, profielen met veel fruit, bloemen en soortgelijke kruidachtige planten. Maar ze zijn structureel verschillend qua aanpassingsvermogen aan klimaten, plantplaatsen of suikerconcentratie.

- Microcósmisco, Supersónico, Telescópico, Psicodélico... Hoewel elk van je wijnen anders is, kunnen ze je allemaal meenemen op een kosmische ervaring. Wat is volgens jou het geheim van je succes?
Ik vind het erg moeilijk om succes te definiëren. Ik denk dat wat betreft het project van Bodegas Frontonio ons succes ligt in het kunnen maken van de wijnen waar we passie voor hebben, door wijngaarden te herstellen waar we iets in zien en dit te delen met anderen met diezelfde passie. Dit is volgens mij het geheim. Als je weet dat je ergens een passie voor hebt, wordt het werk een plezier en je droom om een geweldige wijn te maken geleidelijk aan werkelijkheid. En vooral om in vrijheid aan die droom te werken.

- Naast het creëren van je eigen wijnen, ben je de eerste Aragonees die de titel Master of Wine (MW) kreeg, de hoogste onderscheiding in de wijnwereld. Waarom besloot je mee te doen en wat bezorgde jou de meeste hoofdpijn om het met succes af te ronden?
Ik had nooit bedacht Master of Wine te worden, totdat ik om verschillende redenen een masterclass bezocht in La Rioja. Toen ik zag hoe dat ging en de mensen die deze cursussen geven hoorde, raakte ik geïnteresseerd en besloot ik dat ik het wilde proberen. Er waren veel obstakels, waarvan de eerste mijn taalbarrière was; de tweede geldgebrek. Tegelijkertijd werkte ik aan mij Frontonio-project en mijn financiering was beperkt; en de derde was om alle benodigde kennis in me op te nemen en genoeg te oefenen om het vereiste niveau te bereiken. Dit waren mijn grootste obstakels. Anderzijds denk ik dat mijn grootste potentieel het verlangen was dat ik had om te leren, mijn diploma te halen en om zo in staat te zijn om mijn hele leven te richten op het bereiken van dit doel.

- Met wijnen geproduceerd in verschillende wijnbouwgebieden zoals Valdejalón, Calatayud en Campo de Borja, zie je jezelf je geluk beproeven in een ander gebied met toekomstmogelijkheden? Leidt klimaatverandering je naar nieuwe teeltgebieden?
Voor mij is Aragon mijn thuis, het is de plaats waar ik geboren ben, en het maken van wijnen in de provincie Zaragoza, in de Sierras del Jalón, meer specifiek in Alpartir (waar ik woon), is mijn leven. Oude, hooggelegen wijngaarden met garnacha en daaruit de beste garnachas ter wereld maken is makkelijker gezegd dan gedaan. Elders wijn maken? Ik houd van projecten of creaties met vrienden, omdat ik denk dat nieuwe dingen leren altijd mooi is en als je stopt met leren is het leven saai. Ik vind het echt leuk om dingen te maken met vrienden op andere plaatsen, het gaat om delen, leren aan beide kanten. Het mooi van het leven is kunnen delen. Verder dan dat ben ik niet van plan om wijnen te maken in andere gebieden.

- Influencer op en buiten het net, je Instagram live feeds zijn een ontmoetingsplaats geworden voor professionals en amateurs in de sector. Denk je dat sociale netwerken helpen bij het democratiseren van de wereld van wijn? Kleven hier nadelen aan?
Ik zou mezelf technisch gezien niet als een "influencer" beschouwen, ik denk dat het succes van wat ik vertel, en niet alleen ik, maar alle mensen die hun bijdrage wilden leveren, sociale media vooral een prachtig hulpmiddel zijn als ze goed wordt gebruikt. De sociale netwerken kunnen consumenten of mensen die wijn willen drinken, dichter bij de "winelover" brengen. En ze laten ook zien wat er achter een fles wijn zit; al het werk, alle verschillende manieren om wijn te maken, de verschillende filosofieën van een producent, de verschillende trends in wijnbouw.
Ze maken een ondoorzichtige wereld transparanter.

- Met welk personage (dood of levend) zou je een glas van je wijnen willen delen? Welke wijn zou je kiezen en waarom?
Moeilijke vraag. Ik denk dat er veel mensen zijn, dood of levend, met wie ik een glas wijn zou willen drinken. Hoe kun je geen glas wijn delen met interessante mensen? Maar als ik echt moet kiezen, denk ik aan twee mensen die me altijd hebben gefascineerd, Leonardo da Vinci; iemand met een enorme artistieke visie en een buitengewone technische capaciteit, maar bovenal met unieke dromen en het vermogen om uit te vinden. En ik zou hem samenbrengen met Maria Thun, een gewetensvolle en precieze vrouw wiens experimenten een aantal vragen over biologisch-dynamische landbouw beantwoorden. Zij is de maakster van de biodynamische kalender, die vandaag de dag nog steeds relevant is. Het delen van een glas wijn met mensen die dagdromen en die hun gedachten durven te laten gaan zonder enig complex vind ik prachtig. Ik zou met beide een fles El Jardín de las Iguales openen, waarschijnlijk het oogstjaar 2021, dat veel heeft te onthullen. Het zou geweldig zijn om ze te horen debatteren, een pure fantasie.

- Kun je ons tot slot vertellen over een nieuwe wijn die je ontdekte en waar je op slag verlieft op werd?
Dingen in de wijnwereld gaan sneller dan ooit bijna wekelijks doe ik aangename ontdekkingen. Als ik moest kiezen, zou ik zeggen het werk van Arnot-Roberts in de Verenigde Staten of Timo Mayer in Australië. Beide zijn op zoek naar zuiverheid en precisie in gebieden die voorheen zware en zoete wijnen maakten. Arpepe is een van de wijnprojecten die me het meest verleidt. Misschien geen ontdekking, maar ik probeer zoveel mogelijk van zijn flessen te bewaren, want binnenkort zullen zijn wijnen moeilijk te krijgen zijn. En natuurlijk mag ik hier in mijn thuisstreek Envínateniet vergeten. Niets nieuws voor jullie, maar ze maken steeds meer geweldige wijnen die in de top komen van wijnen in ons land.