Maak kennis met Benjamín Romeo, oprichter en wijnmaker van Bodega Contador

Niet iedereen krijgt 100 Parkerpunten (de hoogste score van de Amerikaanse Robert Parker). En nog zeldzamer in twee opeenvolgende wijnjaren. Maar Benjamín Romeo schept er niet over op. Zijn wijnen Contador 2004 en Contador 2005 hebben hem tot een iconische producent gemaakt in zijn geboorteplaats San Vicente de la Sonsierra in de Rioja Alta. De nationale en internationale erkenning helpen zijn wortels opnieuw te ontdekken en waarderen. Krachtige, creatieve en bijzondere wijnen die een diepe liefde voor zijn land weerspiegelen en die hem neerzetten als een wijnmaker met een traditionele stijl, maar tegelijkertijd vol originaliteit. We hebben geluk even met je te kunnen praten.

- Je behoort tot een lange rij van wijnmakers, wie is je belangrijkste mentor geweest? Welke herinneringen heb je daaraan?
Mijn liefde voor de wijngaard komt zowel van mijn moeders als van mijn vaders kant, maar als er iemand is die een stempel op mij heeft gedrukt, dan is het mijn vader geweest. Een goede, intelligente en moedige man die in de naoorlogse periode, toen er in de wijngaard geen geld te verdienen viel, besloot te blijven doen wat hij leuk vond en het aangrenzende land kocht van buren die naar de stad verhuisden. Een man van nederige afkomst die me leerde van de wijnstok te houden en die me altijd zei dat ik het ver zou kunnen schoppen, als ik wist hoe ik mijn kennis en middelen zo goed mogelijk kon gebruiken.

- Je hebt gestudeerd aan de Escuela de la Vid in Madrid. Is de wijnwereld veel veranderd vanaf toen tot nu? Verbeterd of verslechterd?
Over het algemeen is het ten goede veranderd. Ik had geluk. Toen ik begon te studeren, viel dat samen met de overstap van school naar universiteit. De school en vooral de leraren waren meesterlijk. Wij hadden de beschikking over alle Spaanse en enkele Franse druivensoorten in Casa de Campo; er was een wijnkelder, een laboratorium, een distilleerderij en zelfs een azijnfabriek. Alle middelen die je nodig hebt om het vak van begin tot eind goed te leren. Rond die tijd studeerden de eerste volledig opgeleide oenologen af. Vakmensen met kennis van zaken die, met behulp van een goede techniek, de grondslagen hebben gelegd voor wat vandaag kwaliteitswijn is in Spanje.

- Na je studie keerde je terug naar je geboortestreek Rioja en werd daar aangenomen door een wijnmakerij in Laguardia die voorbestemd was om een van de grote wijnhuizen van de Rioja te worden: Artadi. Hoe was het voor je om daar 15 jaar te werken?
Toen ik afstudeerde was ik eigenlijk van plan om naar Bordeaux te gaan om verder te leren. Ik moest echter nog in militaire dienst en om niet halverwege het toneel te hoeven verlaten, besloot ik eerst mijn dienstplicht af te maken. Toen ik op het punt stond mijn uniform aan de wilgen te hangen, kwam de mogelijkheid om bij Artadi te komen en zo ben ik aan het project begonnen. Ik heb daar veel ervaring opgedaan en vooral geleerd trouw te blijven aan mijn ideeën. Wij waren durfals die durfden te breken met de status quo. In die jaren (eind jaren tachtig, begin jaren negentig) werd veel waarde gehecht aan "witte-jassenwerk". Maar wij gingen voor het echte werk in de wijngaard. Bovendien begonnen we wijnen te maken zonder gebruik te maken van zoveel witte variëteiten, met meer tannines, meer structuur... We hadden een manier van werken die helemaal niet strookte met wat tot dan toe was gedaan en in het begin begrepen de mensen dat niet en behandelden ze ons als dwazen. Maar de grote acceptatie van onze eerste wijnen gaf ons uiteindelijk gelijk.

- In 1999 besloot je je volledig te wijden aan je persoonlijke project in een eeuwenoude grot onder het kasteel van San Vicente de la Sonsierra.  Wat is, achteraf, het meest bevredigende en het moeilijkste aan zo'n onderneming?
Ik ben met mijn persoonlijk project begonnen toen ik de behoefte voelde om in alle vrijheid mijn wijnen te maken. Mijn doel is de maximale expressie van het land te bereiken en om dit te doen, is het onmogelijk om beslissingen in de wijngaard of in de wijnmakerij af te laten hangen van een groep aandeelhouders, wiens prioriteit is om winst te maken. Ik begon van nul terwijl ik nog bij Artadi werkte. Ik ging er voor. Juan Carlos, van Artadi, wist ervan en moedigde me zelfs aan om het te proberen. Hoewel niets zeker was, want ondernemer worden is een avontuur, had ik de kennis en de wijngaard van mijn vader. En dat gaf me een stevige basis. Hoewel mijn manier van doen in het begin werd afgekeurd, werden mijn wijnen snel geaccepteerd. Ik heb geluk gehad. Maar geluk komt niet alleen. Erachter zitten uren en uren werk en toewijding.

- Je doopt je persoonlijke project met de naam Bodega Contador. Waar komt deze naam vandaan?
Toen ik mijn eerste wijn maakte, in 1995, kocht ik een van de grotten in het kasteel van mijn dorp. In deze grotten worden sinds de 13e eeuw wijnen bewaard. Ze behouden het hele jaar door dezelfde temperatuur. Maar om daar te komen, werd de wijn in het verleden vervoerd in geitenhuiden. Aangezien elke huid verschillend was en ook de kracht van elke persoon die ze droeg, was er bij de ingang van de grot een persoon die het gewicht van elke huid moest berekenen en moest beslissen in welke kuip de wijn moest worden gedaan. Het was een familiaire economie die aan de hand van deze berekeningen de jaarlijkse winsten kon voorspellen. Evenzo werd de wijn na verkoop nogmaals gewogen op eventuele verliezen voordat hij naar de koper werd gebracht. De kamer van de persoon bij de ingang van de grot werd de 'contador' genoemd. De naam van het wijnhuis is een eerbetoon aan deze manier van wijn maken, die zo echt, zo traditioneel en zo typisch is voor ons land.

- Je eerste Contador kreeg als eerste Spaanse wijn twee jaar op rij 100 Parkerpunten. Wat betekende deze erkenning voor jou en de wijnmakerij?
Hoewel Parker mijn eerste jaargang in 1999 proefde, had ik toen nog maar 95 flessen in de VS, dus hoewel hij de wijn erg goed vond, had het geen zin hem te beoordelen. Het jaar daarop nodigde hij me uit, maar een aanval van meeldauw in de wijngaard verhinderde me naar de proeverij te gaan. Hoewel de organisatoren niet konden begrijpen hoe hij de uitnodiging kon afslaan, bekende Parker zelf jaren later aan mij dat toen hij hoorde wat er gebeurd was, hij bewondering voelde voor het feit dat ik werk boven lof had gesteld. In 2004 en 2005 haalden we de 100 Parkerpunten. Maar ik moet zeggen dat er geen voor en na was. Nu, achteraf, zie ik dat ik er niet zoveel uit heb gehaald als ik nu zou hebben gedaan. Ik was nog erg jong en ik vond dat ik het succes moest delen met de distributeurs die mij tot dan toe gesteund hadden, in plaats van te proberen nieuwe markten te vinden. Nu zou ik het anders hebben gedaan, ik veronderstel dat ik meer voordeel zou hebben gehaald uit deze opsteker, maar op dat moment deed ik wat ik wilde doen.

- Qué bonito cacareaba, een witte wijn op basis van oude wijnstokken van garnacha blanca, malvasía en viura, 8 maanden gerijpt op eiken vaten, is ontstaan uit de behoefte om steeds nieuwe uitdagingen aan te gaan. Denk je dat het een goed moment is voor witte Rioja-wijnen om aan bekendheid te winnen?
Ik denk dat dit een goed moment is om kwaliteitswerk voor zowel rode als witte wijn te promoten. Toen ik in de Rioja de eerste witte wijn met deze filosofie op de markt bracht, gaf de Controleraad subsidies om witte druiven te planten. Lange tijd waren er veel wijnstokken aangeplant en de druiven groeiden dof en van slechte kwaliteit. Ik had echter een aantal oude wijnstokken van mooie witte rassen die schreeuwden om kwaliteitsproductie. Zo lanceerde ik mijn eerste witte wijn "El contador de gallocanta". Wij hebben de naam van de wijn moeten veranderen toen het Californische wijnhuis Gallo ons in 2004 voor de rechter dreigde te slepen wegens het octrooi op het merk. Daarom kreeg de wijn een andere naam. Dus ook al kraaide de haan niet meer, "hoe mooi kraaide hij".

- Je wijn Predicador heeft een zeer krachtige naam en imago. Waar kwam het idee vandaan?
Alle etiketten van mijn wijnen zijn door mij ontworpen. Ik neem dat heel serieus, want ik ben van mening dat wanneer je een wijn creëert, je hem in zijn geheel moet bedenken. Nadat ik belangrijke wijnen had gemaakt, besefte ik dat de wijnmakerij behoefte had aan een meer democratische wijn, die gemakkelijker op de markten zou kunnen worden gebracht. Daarom lanceerde ik, geïnspireerd door de film "The Pale Horseman", waarin Clint Eastwood de rol van een burgerwachtprediker speelt, de wijn Predicador met de afbeelding van de hoed die de acteur in de film draagt. Daarvoor moesten we toestemming vragen aan de acteur zelf, die zo vriendelijk was de rechten af te staan, in ruil voor de mogelijkheid een fles van elk oogstjaar te proeven. Zo stuur ik hem elk jaar een magnum voor Kerstmis. Een amusante anekdote die zelfs in zijn biografie voorkomt.

- Er is geschreven dat San Vicente de gemeente is met de meeste Parkerpunten per inwoner in Spanje. Wat heeft San Vicente dat geen enkele andere plaats heeft?
Ik weet niet of dat waar is, maar zeker is dat Bodega Contador het Spaanse wijnhuis is met het hoogste aantal Parkerpunten. 100 Parkerpunten halen is een beloning, maar het ligt niet alleen aan jou. Er zijn veel subjectieve varianten waardoor je een score van 100, 98 of 94 krijgt, ook al heb je een wijn van 100. Maar het is belangrijk aan de top te blijven, wijnjaar na wijnjaar.
San Vicente heeft het grootste en meest complexe terroir van de Rioja, met zeer uiteenlopende hoogten, bodems en oriëntaties. Dat geeft een heerlijke rijkdom en iedereen wil delen in het goede.

- Rioja is één grote regio, maar heeft tegelijkertijd een veelheid aan gebieden, gemeenten en percelen die onderling sterk verschillen. Denkt je dat dit onderscheid belangrijk is?
Niet alles is hetzelfde. Daar ben ik zeker van. Zelfs binnen San Vicente zelf. Hoewel er normen zijn, werkt niet iedereen hetzelfde. Ik weet dat het geen gemakkelijke taak is, maar ik geloof dat het bestaande model moet worden vernieuwd en dat als het goed wordt uitgevoerd, het de hele denominatie ten goede zal komen. Als je tegenwoordig naar het buitenland reist, besef je dat 80% van de wijnen op de wijnkaart Frans is. De veeleisende classificatie van Bordeaux heeft het een kwaliteitslabel opgeleverd dat de hele regio ten goede is gekomen. De indeling in subappellaties in de Rioja zou ons in staat stellen ons op internationaal niveau onder de besten te positioneren.

- Crianza, Reserva en Gran Reserva... Het debat tussen de voor- en nadelen voor Rioja-wijnen is ongetwijfeld een zeer actuele kwestie voor de wijnhuizen van de D.O.Ca. Rioja. Wat is jouw mening?
Nergens ter wereld buiten de Rioja en Ribera de Duero (die het Rioja-model hebben gekopieerd) bestaat deze classificatie. En daar is een reden voor. Destijds werkte dat omdat de wijnhuizen hun beste druiven apart zetten voor de productie van de Grandes Reservas en de eenvoudigere druiven voor de jongere. Maar sindsdien is de wereld van de wijn sterk veranderd en kunnen we de rijpingstijd niet meer vergelijken met de kwaliteit. Het heeft geen zin.

- Rioja is je thuis, maar heb je nog andere projecten in voorbereiding of in gedachten in een andere regio? Waar wil je iets nieuws proberen?
Ik heb wat werk buitenshuis gedaan en ik ben uitgenodigd om deel te nemen aan vele projecten over de hele wereld. Na 36 oogsten heb ik me echter gerealiseerd dat als je iets groots wilt doen, je de hele tijd ter plaatse moet zijn. Ik kan het project niet van een afstand leiden, ik moet de wijngaard voelen om hem maximaal te ontwikkelen. Nu begin ik bijvoorbeeld aan een nieuw project met wijngaarden op 700 meter hoogte, maar op mijn land, in San Vicente.

- We weten dat wijn je passie is. Maar zijn er nog andere hobby's die je met de wijnmakerij en je vrije tijd kunt combineren?
Ik geniet graag van mijn zoon, mijn dochter en mijn vrouw... Van mijn familie. Ik hou ook veel van auto's. Maar ik heb geen spectaculaire hobby's. Ik geniet van de eenvoudige dingen in het leven.

- Kun je ons ten slotte vertellen over een wijn die je recent aangenaam heeft verrast?
De wijnen die ik het lekkerst vind, zijn wijnen die heel goed zijn. Degenen die speciaal zijn. Het goede nieuws is dat in veel delen van de wereld goede wijnen worden gemaakt. Ik hou van kopen en ontdekken.