Ontdekking van El Grifo met Elisa Ludeña
Als men je vertelt over "wijnen van de Canarische Eilanden", denk je waarschijnlijk aan kuilen gegraven in de zwarte as van een bijna maanachtig landschap. Maar vergis je niet, hoewel alle Canarische wijnen de Atlantische bries, de ziltigheid en het aroma van de zee met zich meedragen, is er slechts één plek met dat unieke decor: La Geria, op Lanzarote.
Te midden in deze zee van as worden we verwelkomd door El Grifo, de oudste wijnmakerij van de Canarische Eilanden en een van de oudste van Spanje, met meer dan 250 jaar geschiedenis. Hier werkt Elisa Ludeña, onderdeel van een generatie die techniek en gevoeligheid, traditie en innovatie weet te verenigen. Haar missie: een extreem gebied ontcijferen waar de wind nooit rust, regen een zeldzaamheid is en de as het levensritme bepaalt.
La Geria: de wijngaard van het onmogelijke
Op deze vulkanische bodem —bekend als picón, rofe of as— is wijnbouw een oefening in vindingrijkheid en doorzettingsvermogen. Na de uitbarstingen in de 18e eeuw werd het land bedekt met meters as. In plaats van op te geven, begonnen de wijnbouwers gaten te graven tot ze de vruchtbare grond vonden. Hoe dichter bij de vulkaan, hoe dieper het gat.
Het buitengewone kwam daarna, toen ze ontdekten dat dat vulkanische gat de nachtelijke dauw absorbeerde en als een natuurlijke trechter naar de wortel leidde. Op een eiland waar het bijna nooit regent, veranderde dat natuurlijke gebaar alles. Daarom staat La Geria bekend als de wijngaard van het onmogelijke, hoewel —zoals Elisa benadrukt— het wel degelijk mogelijk is omdat “de natuur wijs is... en omdat de wijnbouwer heeft weten te overleven”.
De geschiedenis van El Grifo is ook bijzonder. Voordat het een wijnmakerij werd, heette het gebied al zo omdat reizigers er stopten om water te drinken. Vandaar de naam van het project. Jaren later herinterpreteerde de beroemde eilandkunstenaar César Manrique die naam en creëerde de Pájaro Grifo, half adelaar, half leeuw, beschermer van de wijn van Dionysos en vandaag de dag een onlosmakelijk symbool van de wijnmakerij.
Van Ecuador naar Lanzarote: een roep van de aarde
Elisa's pad naar de wijn is ook niet gebruikelijk. Geboren in Ecuador, kwam ze op 14-jarige leeftijd naar Lanzarote en studeerde Toerisme. Maar al snel voelde ze de behoefte om te ontsnappen aan het cliché van "zon en strand". Ze specialiseerde zich in wijnbouwtoerisme en toen ze haar eerste wijnmakerij betrad, werd ze volledig veroverd door de wijngaard en ruilde ze zon en strand in voor de wijnstok en de rofe.
Daar begreep ze iets essentieels: de primaire sector is de ware economische motor van het eiland, en het verzorgen ervan betekent het behouden van zijn identiteit. Die relatie met de aarde wordt nog duidelijker in een gebied waar het gebrek aan water een constante uitdaging is. Hier regent het praktisch nooit. Toch beleeft het eiland een levendige periode: vandaag de dag zijn er 36 wijnmakerijen, het dubbele van vijf jaar geleden, hoewel met minder druiven door de schaarse regen van de afgelopen jaren.

Traditie die naar de toekomst kijkt
Ondanks zijn 250 jaar geschiedenis ademt El Grifo een eigentijdse energie. Naast hun bestsellers, zoals Malvasía Lías, Malvasía Colección Semidulce, Malvasía Colección Seco of de speciale editie Malvasía Volcánica Lías gecreëerd ter ere van hun 250-jarig bestaan, onderscheidt de wijnmakerij zich door de creatieve vrijheid waarmee Elisa werkt: “Ik kan experimenteren met microproducties: clarete, orange wine, ancestral, listán blanco... Elke oogst doen we iets nieuws”.
Zozeer zelfs dat de innovatie zelfs de kalender heeft bereikt. Toen bleek dat de wijnstokken in de winter niet in rust kwamen door gebrek aan kou en bleven uitlopen, ontstond in 2022 het idee om in maart te oogsten. Zo werd Vendimia de Invierno geboren, een project met als doel frissere wijnen te verkrijgen, met een lager alcoholgehalte en hogere zuurgraad, perfect voor mousserende wijnen en versterkte wijn. Bovendien, zoals Elisa uitlegt, fungeert het als een voorloper: “wat er in de winter gebeurt, herhaalt zich in de zomer, waardoor de hoofdoogst kan worden voorspeld”.
En terwijl deze wijnmakerij zich steeds bewuster richt op wijnbouw, laat ze zien dat geschiedenis niet zwaar weegt wanneer het wordt gecombineerd met nieuwsgierigheid, creativiteit en veerkracht. Een bijzonder gebied waar velen in de verleiding zijn gekomen om een stukje zwarte as of een vulkanische steen als souvenir mee te nemen. Een romantisch idee, zonder twijfel, maar beter om te vergeten, want de stenen en het zand zijn erfgoed, en de douane is onverbiddelijk (boetes tot wel 3.000 €!). Veel bevredigender is het om een fles El Grifo mee te nemen, deze thuis te openen en je door zijn aroma en smaak rechtstreeks naar La Geria te laten vervoeren.